Karapınar Volkanik Alanı

Volkan tipi: Volkanik Alan

Volkan numarası: 213001

Enlem: 37.667°N

Boylam: 33.6°E

Yükseklik: 1302 m

Ankara'ya Uzaklık: ~260 km

En yakın şehir: Ereğli, <40 km

5 km içindeki nüfus: 46,013

10 km içindeki nüfus: 46,013

30 km içindeki nüfus: 73,698

100 km içindeki nüfus: 1,220,961

Karapınar Volkanik alanı Orta Anadolu’da, Konya ve Aksaray illeri arasında, Konya Karapınar ilçesi ile Zengen ilçeleri arasındaki bölgedir. Bölgede onlarca monojenetik volkan bulunmaktadır. Maarlar, cüruf konileri baskın volkan tipleridir. Volkanik alan iki ana bölgeden oluşmaktadır. Batıda Karapınar ilçesi yakınlarında Karacadağ, Meke Gölü ve Acıgöl gibi volkanları içine alan bölge, doğuda ise Eğrikuyu-Zengen-Üçkuyu arasında kalan ve içerisinde onlarca cüruf konisi ve maar bulunan bölgedir.

 

Orta Anadolunun bazik volkanizmasının ve monojenetik volkanlarının en güzel görülebileceği bölgelerden bir tanesidir. Karapınar volkanik alanının simgesi olan Meke gölü ise bir maarın içerisinden çıkan cüruf konisi ile nazar boncuğunu andırmaktadır.

 

Karapınar volkanik alanı Kuvaterner dönemi içerisinde farklı zamanlarda etkisini göstermiş bazik volkanizma ile birlikte ürünlerini oluşturmuştur. Bu ürünler çoğunlukla zayıf zonları kullanarak yüzeylemişlerdir. Karapınar bölgesi içerisinde özellikle Nasuhpınarı bölgesinde ve Acıgöl maarı içerisinde volkanik kökenli gaz çıkışları mevcuttur.

 

kpinar.jpg

Karapınar Volkanik Alanı ©Atıcı vd.,2020

kpinar2.jpg

Karapınar Volkanik Alanı içerisindeki cüruf konileri ve maarlar ©Atıcı vd.,2020

Referanslar

Di Giuseppe, P., Agostini, S., Manetti, P., Savascin, M.Y., Conticelli, S. 2018. ‘’Sub-lithospheric origin of Na-alkaline and calc-alkaline magmas in a post-collisional tectonic regime: Sr-Nd-Pb isotopes in recent monogenetic volcanism of Cappadocia, Central Turkey’’, Lithos, 316-317, 304-322.

Doğan Külahci, G.D., Temel, A., Gourgaud, A., Varol Muratçay, E., Guillou, H., Deniel, C. 2018. ‘’Contemporaneous alkaline and calc-alkaline series in Central Anatolia (Turkey): Spatio-temporal evolution of a post-collisional Quaternary basaltic volcanism’’, Journal Of Volcanology And Geothermal Research, 356, 56-74.

https://doi.org/10.1016/j.jvolgeores.2018.02.012

Global Volcanism Program, 2013. Karapinar Field (213001) in Volcanoes of the World, v. 4.7.7. Venzke, E (ed.). Smithsonian Institution. Downloaded 18 Apr 2019 (https://volcano.si.edu/volcano.cfm?vn=213001). https://doi.org/10.5479/si.GVP.VOTW4-2013

Reid, M. R., Schleiffarth, W.K., Cosca, M.A., Delph, J.R., Blichert-Toft, J., Cooper, K.M. 2017. ‘’Shallow melting of MORB-like mantle under hot continental lithosphere, Central Anatolia’’, Geochem. Geophys. Geosyst., 18, 1866–1888, doi:10.1002/2016GC006772.

Uslular, G., Gençalioğlu-Kuşcu, G. 2019. ‘’Mantle source heterogeneity in monogenetic basaltic systems: A case study of Eğrikuyu monogenetic field (Central Anatolia, Turkey)’’, Geosphere, 15(2), 295-323. DOI: 10.1130/GES01682.1